ریاضی دهم صفحه 79 - تمرین 2
۲ـ جدول زیر را مانند نمونه کامل کنید.
(جدول شامل ستونهای: تکجملهای، متغیرها، درجه نسبت به $$x$$، درجه نسبت به $$y$$، درجه نسبت به $$x$$ و $$y$$ است.)
ردیف ۱: $$\sqrt{3}a^3x^2y^4$$
ردیف ۲: $$5x^2y^2z^4$$
ردیف ۳: $$-12x^3u$$
ردیف ۴: $$\frac{3}{5}$$
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی دهم صفحه 79 - تمرین 2
در این تمرین یاد میگیریم چطور **درجه تکجملهای** را تعیین کنیم. **درجه** همان توان متغیر است. اگر درجه نسبت به چند متغیر را بخواهیم، توانهای آن متغیرها را با هم **جمع** میکنیم.
* **ردیف ۲ ($$5x^2y^2z^4$$):**
* متغیرها: $$x, y, z$$
* درجه نسبت به $$x$$: **2**
* درجه نسبت به $$y$$: **2**
* درجه نسبت به $$x$$ و $$y$$: $$2 + 2 = \mathbf{4}$$
* **ردیف ۳ ($$-12x^3u$$):**
* متغیرها: $$x, u$$
* درجه نسبت به $$x$$: **3**
* درجه نسبت به $$y$$: **0** (چون متغیر $$y$$ نداریم)
* درجه نسبت به $$x$$ و $$y$$: $$3 + 0 = \mathbf{3}$$
* **ردیف ۴ ($$\frac{3}{5}$$):**
* متغیرها: **ندارد** (این یک عدد ثابت است)
* درجه نسبت به $$x$$: **0**
* درجه نسبت به $$y$$: **0**
* درجه نسبت به $$x$$ و $$y$$: **0**
ریاضی دهم صفحه 79 - تمرین 3
۳ـ چند جملهایهای زیر را مانند نمونه نسبت به متغیر $$x$$ مرتب کنید :
الف) $$3x^2 + 5 - 2x + 2x^3 = 2x^3 + 3x^2 - 2x + 5$$
ب) $$-3bxy^3 + ax^2y - 4bx^3y^2$$
ج) $$\frac{1}{2}x^2y^2 - 2xy^3 + 3x^3y - 4$$
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی دهم صفحه 79 - تمرین 3
برای **مرتب کردن** یک چندجملهای نسبت به یک متغیر (مثلاً $$x$$)، باید جملات را به ترتیب **توانهای نزولی** (از بزرگ به کوچک) آن متغیر بنویسیم. یعنی جملهای که توان $$x$$ در آن بیشتر است اول میآید.
ب) $$-3bxy^3 + ax^2y - 4bx^3y^2$$
در این عبارت، توانهای $$x$$ به ترتیب ۱، ۲ و ۳ هستند. برای مرتب کردن از بزرگ به کوچک:
۱. ابتدا جمله با $$x^3$$: $$-4bx^3y^2$$
۲. سپس جمله با $$x^2$$: $$+ax^2y$$
۳. در آخر جمله با $$x^1$$: $$-3bxy^3$$
پاسخ نهایی: $$\mathbf{-4bx^3y^2 + ax^2y - 3bxy^3}$$
ج) $$\frac{1}{2}x^2y^2 - 2xy^3 + 3x^3y - 4$$
توانهای $$x$$ در اینجا ۲، ۱، ۳ و ۰ (برای عدد ثابت) هستند.
۱. ابتدا توان ۳: $$3x^3y$$
۲. سپس توان ۲: $$\frac{1}{2}x^2y^2$$
۳. سپس توان ۱: $$-2xy^3$$
۴. در نهایت عدد ثابت: $$-4$$
پاسخ نهایی: $$\mathbf{3x^3y + rac{1}{2}x^2y^2 - 2xy^3 - 4}$$